دنیای قشقایی

بدبخت ملت و قومی که تاریخ خود را نداند ، تیره بخت تر از آن ملت و قومی است که علاقمند به دانستن تاریخ خود نباشد و شوربخت تر از همه ملت و قومی است که تاریخ خود را به ریشخند بگیرد .

عشایر در دوره نظامیان رضا شاه
نویسنده : نوروز دّرداری(فولادی) - ساعت ۳:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٤/۳/٢۳
 

 در جلسه شماره نه دوره  سیزدهم  مجلس شورای ملی در آذر ماه 1320 هنگام طرح برنامه دولت - نماینده بهبهان سلطانى شیخ‌الاسلامى در مورد مشکلات ایلات چنین گفته است:« ... آقایان: منظور شاهانه را به موقع عمل بگذارید و مظالمى را که به افراد و جماعات شده است جبران کنید.عشایر قشقایى و کوه‌گیلویه و بختیارى و امثال آنها که دهنده قسمت اعظم مالیات و در موقع خود پشتیبان قوه نظامى مملکت و حافظ استقلال کشورند نه تنها اموال‌شان غارت شده و از هستى ساقط شده‌اند بلکه دسته دسته از این طوایف را بدون محاکمه اعدام کرده‌اند! تنها چندین دسته برادران کوه‌گیلویی مرا که به هیچ عنوانى در محاکم نظامى نتوانستند گناهى براى آنان پیدا کنند به نام قصد فرار کشتند و گفتند امر محرمانه بود! از طایفه بهمنى علا‌الدینى کوه‌گیلویه در یک روز ۹۷ نفر را کشتند که یک نفرشان کودک ۱۳ ساله بود چهار صد نفر از این طایفه را در اهواز حبس کردند و قریب سیصد نفر آنها در زندان مردند یا نفله شدند. کوه‌گیلویه به خدا قسم یاغى نبود طوایفش را مأمورین یاغى کردند. ممسنى یاغى نبود پول حاج معین بوشهرى کار خود را کرد و

مأمورین باعث خمیر مایه فتنه و انقلاب آنجا شدند. خوانین بویر‌احمدى را با دادن تأمین و سوگند یاد کردن به طهران آوردند و به عنوان این که بر علیه مملکت قیام کرده‌اند کشتند اما عایله و بازماندگان آنها را به جاى این که نگهدارى و تربیت کنند به جاى این که به حکومت و قانون آشنا و به زندگى شهرى مایل و دل‌گرم سازند نگذاشتند عواید املاک‌شان به آنها برسد و آنها را در نهایت سختى و بدبختى نگهداشتند (عواید املاک آنها را مأمورین حیف و میل می‌کردند) غافل از این که این طرز رفتار فیلسوف را جانى و خطا‌کار می‌کند تا چه رسد به مردم نادان. روشى که در خانه‌نشین کردن عشایر نشان دادند روش اعدام و افنا بود نه تربیت و اصلاح و همین روش و جامعه ایرانى را ناتوان و امید به وحدت ملى را ضعیف کرده است. بدبختى این بود که اگر برحسب تصادف مأمور پاکدامن و شرافتمندى مانند آقاى محمّد‌حسین جهانبانى را به کوه‌گیلویه می‌فرستادند و از روى ایمان و درستى به مملکت خدمت می‌کرد به جاى تقدیر و سپاس چنین کسى را خلع درجه می‌کردند (افشار- این مطالب خارج از موضوع برنامه است) خیر آقا خارج از برنامه نیست در برنامه است.