دنیای قشقایی

بدبخت ملت و قومی که تاریخ خود را نداند ، تیره بخت تر از آن ملت و قومی است که علاقمند به دانستن تاریخ خود نباشد و شوربخت تر از همه ملت و قومی است که تاریخ خود را به ریشخند بگیرد .

برگ هایی از تاریخ معاصر ایل قشقایی
نویسنده : نوروز دّرداری(فولادی) - ساعت ٦:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٢/٢٧
 

وزارت داخله تلگراف از طهران به شیراز نمره کتاب ثبت 1/33/695 13 محرم 1330

فوری است به آقای قوام الملک رمز شود:

موافق اطلاعاتی که به وزارت امور خارجه رسیده است قریب پانزده هزار نفر از قشقایی ها  اتحاد کرده در خیال اغتشاش هستند جاج کریم خان هم مشغول تحریک و فساد است و اگر فورا وسایل جلوگیری از خیالات آن ها فراهم نشود عنقریب تولید زحمت و مشکلات خواهد کرد. لازم است به فوریت اسباب جلوگیری آن ها را فراهم کرده نگذارید به خیالات فاسده خودشان نایل شوند.

بدیهی است به هر وسیله سریعی که می توانید از حاج محمد کریمخان (کشکولی) که عمده محرک است جلوگیری کرده که اتحاد دیگرایل نیز تبدیل به تفریق کرده اسباب زحمتی در آتیه فراهم نگردد. از وزارت امور خارجه که رمزا در این باب به جنابعالی تعلیمات داده شود. امضاء "


سند شماره 249

وزارت داخله اداره کابینه، دائره مرموزات نمره 1179 مورخ 23 محرم 1330 (قمری) 22 دیماه 1290

استخراج تلگراف رمز آقای قوالملک از شیراز

مقام منیع جلیله داخله دامت شوکته

سابقا تلگرافی از قرار خبر لندن در اتحاد پانزده هزار قشقایی در اغتشاش فرموده بودند، عرض کردم به اطراف  برای تحقیق می فرستم، به نصرالدوله نیز تحقیق این فقره را نوشته بودم، او هم در مقام تحقیق برآمده، پریروز خود نصرالدوله با رضاقلی خان حسام عشایر کلانتر بزرگ عرب از فسا به شیراز آمده، اردو را در هما فسا گذاشته، چیزی که مخقق شده است، صولت الدوله مبلغی گزاف برای شیخ زکریا و سید عبدالحسین لاری فرستاده که به عنوان جنگ جهاد با انگلیس در صدد اعتشاش برآیند. سید عبدالحسین که امروزه نفوذی ندارد، ولی شیخ زکریا پولی که از غارت اموال مردم و محصول املاک داراب، و مالیات پنج ساله سبعه و کوهستان به هم بسته حمعیتی دور و برش هست. اهالی آن سامان هم همین قدر کسی برای هرزگی پیش قدم شود به طمع غارت و چپو تبعیت خواهند کرد. خود صولت الدوله هم خیالش این بوده اگر بتواند از این طرف در کار آقای سردار احتشام ایلخانی(برادر صولت الدوله –م) که بیرون می روند اخلالی نماید و سارقین عمله خود را به راه ها برای دزدی بفرستد و همان است که عرض کردم. صولت الدوله به پول و وسایل دیگر از عمله خودش و متفرقه هر اندازه سعی کند نمی تواند دو هزار الی سه هزار و پانصد(تن) با خیالات خود همراه کند که این ها را هم دسته به دسته برای دزدی به اطراف بفرستد. عجالتا کار شیخ زکریا تا کسب اهمیتی نکرده و تولید فسادی نشده باید در مقام جلوگیری برآمد. نصرالدوله هم برای ترتیب همین فقره هست. اولا لازم است وجهی به فوریت تدارک و هر کسی را امین بدانند ناظر خرج قرار دهند. ثانیا یک مقدار فشنگ همان کسی را که ناظر است در این جا خریداری نماید. این تدارکات تمام دیده شود که سی روز دیگر که ایلات از گرمسیر حرکت می کنند استعداد کاملی از آن ها حاضر و به  قلع وقم شیخ زکریا اقدام شود. و از این وجهی که به فوریت مرحمت شود اردوی آقای سردار احتشام رو به راه، و هر چه زودتر حرکت کرده به ایل بروند و از آن طرف دفع مفاسد شود. و فرضا خود صولت الدوله هم خواست به خلاف نظم رفتار کند از دو طرف او را قلع و قمع نمایند والا این تدارک را نفرمایند و بزودی وجه مرحمت نشود، مسلما مفسدین به مقاصد خود نایل و رشته نظم و امنیت بالمره گسیخته خواهد شد. جواب فوری بفرمایند که نصرالدوله هم تکلیف خود را بداند. صبح 22 حبیب الله (قوام) [1]

 وزارت داخله تلگراف از طهران به شیراز نمره کتاب ثبت 1195 به تاریخ 24 محرم 1330

فوری است به قوام الملک رمز شود:

تلکراف جنابعالی در باب راپورت نصرالدوله و اقدامات شیخ زکریا و تحریکاتی که از زرف فشنگ نموده بود واصل شد . قبل از وصول این تلگراف بیست هزار تومان حواله شده است در روز سه شبنه 25 این برج به جنابعال خواهد رسید. یک صد هزار فشنگ هم که خواسته بودید که مدیر گمرگ بوشهر به دستورالعمل جنابعالی خریداری نمود تصویب و حکم آن را صادر کرده ام. در این صورت تهیه، جلوگیری از اقدامات صولت الدوله و شیخ زکریا به آن ترتیب فراهم است.

زودتر قرار حرکت سردار احتشام و نصرالدوله را بدهید و آن چه را برای حفظ نظم و جلوگیری اشرار لازم و مفروش می دانید بدون تامل اقدام نمایید. هم نوع تقویت و مساعدت با جنابعالی خواهد شد."

سند شماره 252

وزارت داخله استخراج تلگراف رمز حکومت شیراز نمره 494

مقام منیع ریاست وزرای جلیله داخله دامت شوکتها

آقای سردار احتشام رمزا تلگراف کرده اند که:

صولت السلطنه با صولت الدوله همراه، خدمت به او، و خیانت به دولت می کند. تلگراف انفصال ایل بیگی گری او با تهدیدات کامل لازم فورا به آباده به سردار احتشام بفرمایند که از قرار معلوم صولت السلطنه با صولت الدوله همراه و خیانت به دولت می کند. در این صورت ملاحظه برادری را نباید بکند صولت السلطنه حق مداخله در قشقایی ندارد. خائن و مطرود دولت است. به همین مضمون نیز به بنده تلگراف بفرمایند. 18 حبیب الله (قوام)



 [1]  وی از طرفداران مشروطه بود و در سال 1327 ق ذر نی ریز جهادی علیه بهاییان براه انداخت که نوشته شده است طی آن هیجده نفر به قتل رسیدند.